Η ευρωπαϊκή επιτροπή με την Πρόταση οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του συμβουλίου σχετικά με τις άδειες οδήγησης, με την οποία τροποποιείται η οδηγία (ΕΕ) 2022/2561 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, ο κανονισμός (ΕΕ) 2018/1724 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και καταργείται η οδηγία 2006/126/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 383/2012 της Επιτροπής επιχειρεί μεγάλες αλλαγές όπως:
την καθιέρωση ενός ενιαίου υποδείγματος άδειας οδήγησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο θα είναι υποχρεωτικό για όλους τους οδηγούς από το 2033, με στόχο την εξασφάλιση μεγαλύτερης προστασίας έναντι της απάτης και της πλαστογράφησης·
- την κατηγοριοποίηση των αδειών οδήγησης ανάλογα με τους τύπους οχημάτων και τα κατώτατα όρια ηλικίας για την οδήγησή τους·
- την υποχρεωτική διοικητική ανανέωση όλων των νέων αδειών οδήγησης ανά δεκαετία·
- την απλούστευση της διοικητικής επιβάρυνσης των οδηγών που αλλάζουν τον τόπο διαμονής τους σε άλλο κράτος μέλος·
- την εφαρμογή κοινών ελάχιστων προτύπων όσον αφορά τις δεξιότητες, τις γνώσεις, τη σωματική και πνευματική ικανότητα των οδηγών·
- τη σταδιακή πρόσβαση σε μεγάλου κυβισμού μοτοσυκλέτες, με βάση το κατώτατο όριο ηλικίας και την προηγούμενη εμπειρία σε μικρότερου κυβισμού μοτοσυκλέτες·
- τη δημιουργία δικτύου ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με τις άδειες οδήγησης μεταξύ των εθνικών αρχών (RESPER).
Οι βασικές διατάξεις που μεταβάλλουν ουσιωδώς την οδηγία 2006/126/ΕΚ ή προσθέτουν νέα στοιχεία είναι οι ακόλουθες:
·Το άρθρο 1 ορίζει το αντικείμενο της οδηγίας και το πεδίο εφαρμογής της, προσδιορίζοντας τους τομείς για τους οποίους θεσπίζει κοινούς κανόνες.
·Το άρθρο 2 εισάγει ορισμούς προκειμένου να ληφθούν υπόψη νέες έννοιες που εισήχθησαν για λόγους νομικής σαφήνειας.
·Το άρθρο 3 εισάγει τους θεμελιώδεις κανόνες που ισχύουν για τις υλικές και φορητές άδειες οδήγησης, ιδίως όσον αφορά την αμοιβαία αναγνώρισή τους. Οι λεπτομερείς απαιτήσεις καθορίζονται στο άρθρο 4 για τις υλικές άδειες οδήγησης και στο άρθρο 5 για τις φορητές άδειες οδήγησης.
·Τα άρθρα 6 και 7 αντικαθιστούν το προηγούμενο άρθρο 4 της οδηγίας 2006/126/ΕΚ που διαχωρίζει σε δύο επιμέρους άρθρα τους κανόνες που ισχύουν για 1) τις κατηγορίες αδειών και 2) τα κατώτατα όρια ηλικίας.
·Το άρθρο 8 αντιστοιχεί στο πρώην άρθρο 5 της οδηγίας 2006/126/ΕΚ, το οποίο αποσαφηνίζει τη σχέση μεταξύ των κωδικών της Ένωσης και των πιθανών όρων και περιορισμών στο δικαίωμα οδήγησης.
·Το άρθρο 9 αντικαθιστά το πρώην άρθρο 6 της οδηγίας 2006/126/ΕΚ, με τις ακόλουθες αλλαγές:
oτην κατάργηση της απαίτησης κατοχής άδειας κατηγορίας C ή D για την απόκτηση άδειας κατηγορίας CE ή DE·
oτην κατάργηση του προαιρετικού χαρακτήρα της προηγούμενης ισοδυναμίας που καθορίζεται στο σημείο γ) του προηγούμενου άρθρου 6 παράγραφος 4·
oτο δικαίωμα οδήγησης οχημάτων της κατηγορίας D1E για κατόχους αδειών κατηγορίας D1 και C1E ή D1 και CE·
oτην καθιέρωση προαιρετικής ισοδυναμίας που επιτρέπει σε οδηγούς με άδεια κατηγορίας Β1 να οδηγούν ορισμένα οχήματα· και
oτην αμοιβαία αναγνώριση προαιρετικών ισοδυναμιών.
·Το άρθρο 10 αντιστοιχεί στο πρώην άρθρο 7 της οδηγίας 2006/126/ΕΚ, με τις ακόλουθες αλλαγές:
oη 15ετής διοικητική ισχύς καθίσταται ο γενικός κανόνας για τις ομάδες της κατηγορίας Α και Β·
oη Επιτροπή και τα κράτη μέλη μπορούν να παρατείνουν τη διοικητική ισχύ των αδειών οδήγησης σε εξαιρετικές περιπτώσεις·
oη διοικητική ισχύς των αδειών οδήγησης μπορεί να μειωθεί ώστε να ευθυγραμμιστεί με τη διάρκεια των αδειών προσωρινής διαμονής·
oη διοικητική ισχύς των αδειών οδήγησης μπορεί να μειωθεί με βάση την ηλικία του κατόχου μόνο από την ηλικία των 70 ετών.
·Το άρθρο 11 αντιστοιχεί στις παραγράφους 1, 2, 3 και 5 του πρώην άρθρου 11 της οδηγίας 2006/126/ΕΚ.
·Το άρθρο 12 θεσπίζει συγκεκριμένους νέους κανόνες για την ανταλλαγή αδειών οδήγησης που έχουν εκδοθεί από τρίτη χώρα σε κατόχους με συνήθη κατοικία στην επικράτεια κράτους μέλους.
·Το άρθρο 13 περιλαμβάνει το πρώην άρθρο 11 παράγραφος 4 της οδηγίας 2006/126/ΕΚ και θεσπίζει ορισμένους κανόνες σχετικά με τις συνέπειες του περιορισμού, της αναστολής, της ανάκλησης ή της ακύρωσης άδειας οδήγησης από κράτος μέλος.
·Το άρθρο 14 θεσπίζει τη νέα αρχή της οδήγησης με συνοδό για οδηγούς ηλικίας 17 έως 18 ετών.
·Το άρθρο 15 θεσπίζει δοκιμαστική περίοδο τουλάχιστον δύο ετών, κατά τη διάρκεια της οποίας οι αρχάριοι οδηγοί υπόκεινται σε αυστηρούς κανόνες σχετικά με την οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ και σε ενδεχόμενες πρόσθετες εθνικές προϋποθέσεις.
·Το άρθρο 16 αντιστοιχεί στο πρώην άρθρο 10 της οδηγίας 2006/126/ΕΚ.
·Το άρθρο 17 περιλαμβάνει το πρώην άρθρο 12 της οδηγίας 2006/126/ΕΚ. Θεσπίζει επίσης ορισμένες παρεκκλίσεις όταν ο κάτοχος άδειας οδήγησης δεν είναι σε θέση να αποδείξει την εγκατάσταση της συνήθους κατοικίας ή, στην περίπτωση της πρώτης έκδοσης άδειας οδήγησης για την κατηγορία Β, όταν οι πολίτες της ΕΕ δεν κατέχουν τη γλώσσα του κράτους μέλους διαμονής τους.
·Το άρθρο 18 αντιστοιχεί στο πρώην άρθρο 13 της οδηγίας 2006/126/ΕΚ, λαμβάνοντας υπόψη τις πληροφορίες που δημοσιεύει η Επιτροπή σχετικά με τυποποιημένα υποδείγματα αδειών εκτός ΕΕ.
·Το άρθρο 19 αντιστοιχεί στο πρώην άρθρο 15 της οδηγίας 2006/126/ΕΚ, διευκρινίζοντας ιδίως τις περιπτώσεις κατά τις οποίες τα κράτη μέλη θα πρέπει να αλληλοβοηθούνται.
·Το άρθρο 20 βασίζεται στο άρθρο 14 της οδηγίας 2006/126/ΕΚ και επιτρέπει τη συλλογή πληροφοριών σύμφωνα με τους κανόνες για τη βελτίωση της νομοθεσίας.
·Το άρθρο 21 περιέχει τυπική διάταξη που επιτρέπει την έγκριση κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων από την Επιτροπή σύμφωνα με ορισμένες διατάξεις της οδηγίας.
·Το άρθρο 22 αντιστοιχεί στο πρώην άρθρο 9 της οδηγίας 2006/126/ΕΚ, για τη σύσταση της επιτροπής για την άδεια οδήγησης, και επικαιροποιείται με παραπομπές στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή 47 , επιτρέποντας την έκδοση εκτελεστικών πράξεων εφόσον απαιτείται.
·Το άρθρο 23 προσθέτει ένα στοιχείο γ) στο άρθρο 5 παράγραφος 2 της οδηγίας (ΕΕ) 2022/2561, προκειμένου να επιτρέπεται η οδήγηση με συνοδό για οδηγούς με άδεια οδήγησης κατηγορίας C που έχουν συμπληρώσει την ηλικία των 17 ετών.
·Το άρθρο 24 τροποποιεί το παράρτημα II του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1724 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 48 .
·Το άρθρο 25 περιέχει διάταξη σχετικά με τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη την κοινή πολιτική δήλωση της 28ης Σεπτεμβρίου 2011 των κρατών μελών και της Επιτροπής σχετικά με τα επεξηγηματικά έγγραφα 49 .
·Το άρθρο 26 περιέχει τυπική διάταξη που ορίζει τους όρους κατάργησης της οδηγίας 2006/126/ΕΚ.
·Το άρθρο 27 περιέχει τυπική διάταξη που ορίζει την έναρξη ισχύος της οδηγίας.
·Το άρθρο 28 περιέχει τυπική διάταξη που ορίζει ότι η οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.
·Το παράρτημα Ι αντιστοιχεί στο πρώην παράρτημα Ι της οδηγίας 2006/126/ΕΚ. Ενημερώθηκε λαμβάνοντας υπόψη τις απαιτήσεις που θεσπίζει ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 383/2012 της Επιτροπής, της 4ης Μαΐου 2012, για τον καθορισμό τεχνικών απαιτήσεων όσον αφορά άδειες οδήγησης που περιλαμβάνουν υπόστρωμα αποθήκευσης (μικροεπεξεργαστή) 50 (μέρος Β), τις τεχνικές προδιαγραφές για τις φορητές άδειες οδήγησης (μέρος Γ) και την εισαγωγή νέων κωδικών της Ένωσης, οι οποίοι πλέον εξατομικεύονται στο μέρος Ε.
·Το παράρτημα IΙ αντιστοιχεί στο πρώην παράρτημα IΙ της οδηγίας 2006/126/ΕΚ. Επικαιροποιήθηκε για να ληφθεί υπόψη
oη ανάγκη οι νέοι υποψήφιοι οδηγοί να υποβάλλονται σε τεστ αντίληψης κινδύνου από τον οδηγό·
oη απαίτηση αξιολόγησης της γνώσης των παραγόντων κινδύνου που σχετίζονται με τα μέσα μικροκινητικότητας, την ασφάλεια των οχημάτων με εναλλακτικά καύσιμα, τις δεξιότητες που σχετίζονται με τα προηγμένα συστήματα υποβοήθησης της οδήγησης και άλλες πτυχές αυτοματισμού ενός οχήματος·
oη χαλάρωση των απαιτήσεων για τους οδηγούς που υποβλήθηκαν σε εξέταση οδήγησης με αυτόματο κιβώτιο ταχυτήτων όταν υποβάλλουν αίτηση για άρση του σχετικού περιορισμού στην άδεια οδήγησης.
·Το παράρτημα ΙIΙ αντιστοιχεί στο πρώην παράρτημα ΙIΙ της οδηγίας 2006/126/ΕΚ. Επικαιροποιήθηκε με
oτην καθιέρωση υποχρεωτικού ελέγχου μέσω αυτοαξιολόγησης για τους οδηγούς της ομάδας 1·
oτη χαλάρωση της συχνότητας των εξετάσεων που απαιτούνται όταν ο οδηγός αντιμετωπίζει ένα πρόβλημα υγείας που σχετίζεται με σακχαρώδη διαβήτη.
·Τα παραρτήματα IV, V και VI αναπαράγουν εκείνα της οδηγίας 2006/126/ΕΚ χωρίς ουσιαστικές αλλαγές.
·Το παράρτημα VIII περιέχει τις τυπικές πληροφορίες σχετικά με την κατάργηση και τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο.